Antik Yunan’da Habercilik: Hemedrome

Mitolojide “Hermes” haber ve habercilerin tanrısıdır. Eski Yunanlar en güçlü ve hızlı koşan gençleri haberci olarak seçerlerdi. Bunlar inanılmaz mesafeleri, yine inanılmayacak kadar kısa zamanda koşarak haber iletirlerdi. Bunların içinde en tanınmış olan “Maraton” adındaki çok ünlü Yunan habercisidir.

Atina‘ya kadar olan mesafeyi o kadar kısa zamanda koşmuştur ki, yorgunluktan sadece “Zafer Bizim” diyerek son nefesini vermiştir. İşte bu koşucuları Yunanlı’lar, Hemerodrom olarak adlandırmışlardır.

Büyük İskender’in hizmetinde olan Girit’li Philanides, 68 km’lik mesafeyi 9 saatte almıştır. Kral Darius yönetimindeki Pers ordusu Yunanistan’ı işgal ettiğinde, Atinalı’lar Hemerodrom Phidippos’u yardım istemek için Sparta’ya gönderdiler… Phidippos bir gün ve gecede 220 kilometrelik yol alarak yardım istemiştir.

Bu haberciler görev sırasında kendilerini korumak için gerekli hafif silah ve gereçleri de taşırlardı. Bir haberci yolculuğu sırasında birçok zorluk ve tehlikenin üstesinden gelebiliyordu. M.Ö 2400 yıllarında yazılmış bir Mısır yazıtında, “Haberci yabancı ülkelere gitmeden önce mal ve mülkünü çocuklarına bırakır” deniliyor.

Tarihçilere göre büyük İskender ordusunda bulunan “Ladas” isimli habercinin koşarken kumda bıraktığı ayak izleri zorlukla seçilirdi. Zamanla bunların yerini daha hızlı olan deve ve atlı haberciler almıştır. Takip edilen yolun gereği olarak yüzücüler ve kayıklar da kullanılmıştır.

Yazılı tarih öncesi dönemlerde, iki nokta arasında gidip gelerek sözlü olarak haberler iletilmiştir. Bu yöntem yazılı tarih döneminde de sürdürülmüştür. M.Ö 490 yılında Yunanlar’ın Persleri yenmesini Atina’ya koşarak ileten asker, bu ilkel yönetimin simgesi olarak hala yarış alanlarında anılır.

Haber iletimini insan gücüne bağlı kalmaktan kurtarmak, hayvanlardan yararlanmakla değişik boyutlara ulaşmıştır. Haber iletişiminde ilk kez eşek kullanılmıştır. Eşekten M.Ö.3000 yıllarında Mısır’da yararlanılıyordu. Aynı tarihlerde öküzlere çektirilen iki ve dört tekerlekli arabalara da biniliyordu. M.Ö. 2000 dolaylarında tekerlekli araçlar Hindistan’dan Suriye’ye kadar olan bölgede kullanılıyordu. Haber iletiminde en çok at ve deve kullanıldı. Orta ve doğu Asya’dan gelen at, daha sonraları Avrupa’ya girdi. ”Çöl gemisi” diye anılan deve, M.Ö 1000 yıllarından itibaren Ön Asya çöllerinde kullanılmıştır.

 

Kaynak: Yurda Güven Bezaz, Haberleşme Ve Tarihçesi.

Akdeniz Üniversitesi Arkeoloji


Facebook'tan Yorumla




2 Yorum Yapıldı

Cevaplayın
  1. Maraton’un ölüm nedeninin bilim insanları su zehirlenmesi olarak değerlendiriyorlar,uzun süre su tüketim yapan,bunlada yetinmeyip vücuttaki diğer mineralleri kullanan insan vücudu, suyu bir anda fazla miktarda alınca su zehirlenmesi adlı olay gerçekleştirmiş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir